Transitie naar duurzame voedselsystemen
Hoewel er voldoende voedsel wordt geproduceerd om nu al 10 miljard mensen te voeden, lijden vandaag naar schatting 828 miljoen mensen honger wereldwijd, dat is 71 keer de bevolking van België. Ruim 3 miljard mensen op aarde kunnen zich geen gezond voedingspatroon veroorloven. [1] Dit aantal is sinds Covid-19 met 350 miljoen gestegen tot bijna 30% van de wereldbevolking. De hongercijfers gaan opnieuw in stijgende lijn sinds 2015 en we zitten allesbehalve op schema om de duurzame ontwikkelingsdoelstelling “zero hunger” te realiseren, ondanks het engagement van 193 landen, waaronder België, om tegen 2030 honger uit de wereld te bannen (SDG2).
Ons huidige landbouw- en voedselsysteem, sterk gebaseerd op industriële landbouw en enkele machtige megabedrijven die elke schakel van het systeem controleren, slaagt er niet in om het recht op voedsel te realiseren voor iedereen. Een derde van de uitstoot van broeikasgassen is toe te schrijven aan het huidige landbouw-voedselsysteem en de negatieve impact ervan gaat nog veel verder : verlies van biodiversiteit, uitputting en vervuiling van gronden en zoetwatervoorraden, enz. Daarover bestaat wetenschappelijke consensus. Tegelijkertijd lijdt de landbouw nu al sterk onder de gevolgen van de klimaatcrisis en aantasting van het milieu, zeker in lagere inkomenslanden. Geconfronteerd met de sociale uitdagingen en de grenzen aan het ecologisch draagvlak van onze planeet, pleiten wetenschappers en middenveldorganisaties voor een grondige transformatie van onze voedselsystemen. Een duurzaam voedselsysteem garandeert « voedselzekerheid en gezonde voeding voor iedereen zonder de economische, sociale en ecologische grondslagen in gevaar te brengen die nodig zijn voor de voedselzekerheid en gezonde voeding van toekomstige generaties » [2]. Het Belgische en Europese beleid moet deze transformatie ondersteunen en de grondoorzaken van honger (armoede, ongelijkheid, oneerlijke handel, gebrekkige economische veerkracht van landen, aanhoudende conflicten en de klimaatcrisis met druk op natuurlijke rijkdommen) aanpakken met coherent beleid.
De Coalitie tegen Honger vraagt :
- Aan België : kom het engagement na om 15% van het budget voor internationale samenwerking te besteden aan de realisatie van SDG2 (‘zero hunger’) en ondersteun daarmee de agro- ecologische transformatie van voedselsystemen.
- Aan Europa, België en haar regio’s : maak werk van beleidscoherentie ten gunste van duurzame ontwikkeling en het in de praktijk brengen van mensenrechten, in het bijzonder het recht op voedsel.
[1] UN, 2022, UN Report : Global hunger numbers rose to as many as 828 million in 2021, Rome/New York : UN.
[2] FAO, 2018, Sustainable food systems : Concept and framework, (fao.org).
